Riemst

Dank zij zijn gunstige ligging aan de heerbanen Tongeren-Keulen en Tongeren-Nijmegen, was Riemst reeds zeer vroeg een belangrijke plaats. Dit bewijst trouwens de ontdekking in 1935 van Romeins vaatwerk uit de1ste eeuw op de plaats van een vroegere tumulus. Deze vondst wees op een rijk graf, waarvan de voorwerpen thans bewaard worden in het Gallo-Romeins museum te Tongeren.

De plaatsnaam wordt voor het eerst vermeld in een oorkonde van 965 als “Rumanzeis".  In de 11de-12de eeuw, wordt het «Reimost», «Ri(e)mest>  en «Remost> en vanaf 1524 vondcn we als schrijfwijze «Riemst». De oude dorpskern lag rond de kerk en over de Coenegrachtstraat. de huidige Klein-Lafeltstraat. Hier lag de «Curia de Conegracht», een leengoed van de graven van Loon dat reeds in de 14de eeuw bewoond werd door de familie Coenegrachts. Andere hoven uit de 15de eeuw waren o.a. dit van Alde Biesen,  het hof  “ In die Poorte” of het Lambrechtshof', het «Haageselshof» en het hof «De Swaen», lange tijd bewoond door de familie Kerens uit Maastricht. Op deze plaats zou vroeger een kasteel gestaan hebben, maar hiervan is niets meer te bespeuren.

In de 13de-14de eeuw maakte Riemst deel uit van het domein van de graaf van Loon. Vanaf 1306, na de inlijving van Loon door Luik .waren de heerlijke rechten in handen van de prinshisschop van Luik, die ze in 1766 afstond aan graaf de Mean en later aan haron de Sluse,. kanunnik aan het Sint-Lambertuskapittel te Luik.

De schepenbank van Herderen was ook bevoegd voor Riemst ,.Men sprak er Loons recht en ging in beroep bij de buitenbank van Bilzen. De gemeente, die in de 16de eeuw vooral geplaagd werd door pestepidemies, had veel te lijden van doortrekkende en plunderende legerbenden  o.a, in de periode tussen 1579 en 1585 bij de belegeringen van Maastricht, verder in 1632. 1673, 1676 en 1747.  Toen in 1794 onze gewesten werden ingelijfd hij Frankrijk .werd Riemst van augustus tot december 1795 de hoofdplaats van een kanton, dat 18 gemeenien omvatte.  Deze functie werd daarna over genomen door Millen en dit tot 1802,

De eerste kerk,  toegewijd  aan Sint-Martinus zou volgens pastoor Hubert Palmars (+  1700) gebouwd zijn in de 6de eeuw. Het patonaats- of  begevingsrecht  was verdeeld tussen de graaf van Loon en de abdis van Munsterbilzen, evenals trouwens voor de kerken van As, Gellik en Genk (akkoord van 1303). De tienden werden in de 12de eeuw, door de graaf gedeeltelijk aan de abdij van ‘s Hertogenrade (Rolduc) geschonken, waarna ze in handen kwamen van de abdijen van Munsterbilien en Sinnich (Teuven), twee stiften voor adellijke dames. Sinnich werd gesticht in 1243 door de abdij van 's-Hertogenrade. De oudst gekende pastoor van Riemst is een zekere Johan Van der Hagen, vermeld in 1484,  In 1595 werd  Willem Martini aangesteld. Hij vond de kerk in een erbarmelijke toestand, daar ze in 1584 door Spaanse soldaten, gelegerd te Maastricht, was afgebrand. Bij gebrek aan geld kon hij slecht een zijbeuk herstellen. Pastoor Martini overleed in 1603  aan de pest, in de toren van Herderen. Hij werd in 1605 opgevolgd door Laurens Dirix uit Bolder, die in 1609 na een twist vermoord werd door zijn broer Peter. De kerk werd pas volledig hersteld door pastoor Hubert Palmars van Herderen in 1671.  In april 1687 werd de kerk, evenals die van Herderen, op een nacht geplunderd en alles wat enige waarde bezat werd meegenomen.

Meer over de geschiedenis van Riemst is te lezen in liet werk "het verleden van Riemst”, samengesteld enkele jaren geleden door Jean Boelen. Wie er zijn  voorouders wil opzoeken, vindt op het Rijksarchief te Hasselt niet alleen de registers van de burgerlijke stand vanaf het jaar VI, maar ook de parochieregisters waarin de doopsels genoteerd staan vanaf 1706 en de huwelijken en overlijdens vanaf 1757 en dit tot in 1843, De schepenregisters zijn bewaard gebleven vanaf 1514 tot 1714, Het kerkelijk archief vangt aan in 1632.

We danken Piet Peumans uit Millen. die ons heel wat gegevens  en over Herderen en over Riemst bezorgde, waarvan we dankbaar gebruik hebben gemaakt om deze bijdrage samen te stellen